In klasgroepen en op TikTok gaat één vraag rond: mag je bitcoin kopen? Het eerlijke antwoord is geen ja of nee voor “crypto” als geheel. Crypto is een technologie en een markt. De islam beoordeelt wat jij ermee doet: leen je met rente, gok je, of koop je iets wat je begrijpt en wat geen verboden activiteit financiert?
Wat zeker verboden is
Rente is verboden. Wie geld uitleent en een vast percentage extra terug eist, zit in wat de Koran riba noemt.
Koran 2:275
الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا ۗ وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا ۚ فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَىٰ فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ ۖ وَمَنْ عَادَ فَأُولَٰئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿٢٧٥﴾
Degenen die rente verteren, zullen op geen andere wijze (uit hun graven) herrijzen dan als iemand die door de duivel werd bezeten, die hen in waanzin leidt. Dat is omdat zij zeggen: “Handel is als rente” maar Allah heeft de handel toegestaan en de rente verboden. Iedereen die dus een vermaning van zijn Heer ontvangt en stopt met het verteren van rente, zal niet voor het verleden gestraft worden; zijn zaak ligt voor Allah, maar iedereen die terugkeert, zijn de bewoners van het vuur – zij zullen daarin altijd verblijven.
Een spaarproduct of een platform dat je “yield” belooft omdat jouw munten aan anderen worden uitgeleend, moet je wantrouwen. Vaak is dat gewoon rente met een nieuw woord. De basisuitleg, ook over een hypotheek, staat in Rente, hypotheek en sparen. Die pagina geeft geen persoonlijk ja tegen een Belgisch krediet. Deze pagina doet dat ook niet voor een app.
Gokken is even duidelijk verboden. De Koran noemt het samen met drank en afgodsbeelden als iets wat je moet laten.
Koran 5:90
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿٩٠﴾
O jullie die geloven! Voorwaar, (alle) bedwelmende middelen (alcohol), het gokken, de afgodsbeelden en de lotspijlen zijn de walgelijke makelij van Shaytaan (maar het is slechts verfraaiing door verdraaiing). Vermijd daarom (elke vorm van) deze dingen, zodat jullie zullen slagen.
Een munt kopen omdat je de techniek wilt volgen, is iets anders dan elke avond een hefboom zetten op een koers die je niet kunt volgen. Hefboom, “100x”, en geld van vrienden dat je belooft te verdubbelen: dat lijkt op gokken, ook als de app het investeren noemt. Geleerden verschillen van mening over de precieze grens. De hoofdzaken niet. Je speelt niet met geld dat je niet kunt missen, en je belooft niemand een winst die je niet in de hand hebt.
Een munt kopen
Over bitcoin en gelijkaardige munten denken geleerden niet hetzelfde. De ene zegt: het is een digitale waarde die je kunt bezitten, zoals je ooit een goed kon bezitten dat geen munt van de koning was. De andere zegt: zolang er geen echt nut is en de koers alleen op hype steunt, blijf je af. Een derde waarschuwt voor oplichterij en voor projecten die rente inbouwen.
Voor een beginner volstaat dit. Koop niets wat je niet in twee zinnen kunt uitleggen aan je ouders. Gebruik geen geleend geld. Vermijd platforms die een vast percentage per week beloven. Dat percentage is of rente, of een piramidespel, of allebei. En reken zakaat over bezit dat de drempel haalt en een jaar bij je blijft, zoals over ander spaargeld. Hoe zakaat werkt, staat in Wat is zakaat?.
Aandelen in een gewoon bedrijf zijn voor veel geleerden toegestaan als dat bedrijf niet vooral van rente, alcohol, gokken of een andere duidelijke overtreding leeft. Een fonds dat alles door elkaar koopt, kun je niet altijd ontleden. Geleerden verschillen van mening over het percentage “verboden inkomsten” dat een aandeel nog draaglijk maakt. Wie dat te ingewikkeld vindt, kiest een eenvoudiger vorm van sparen en slaapt rustiger. Rust is ook een vorm van gehoorzaamheid.
Wat deze site niet doet
Niemand hier zegt: koop deze munt, vermijd die. Dat zou een persoonlijk advies zijn, en vaak een gok met jouw geld. Een imam kan de godsdienstige kant van een contract bekijken. Een boekhouder de Belgische kant, zoals belastingen. Die twee mensen zijn niet dezelfde. Kunnen moslims loyale Belgen zijn? herinnert eraan dat de wet van het land meetelt in hoe je zaken doet. Fraude is geen “slimme halal”.
Jongeren worden vaak aangesproken door iemand die screenshots van winst toont. Vraag waar het geld van de verliezers blijft. Als het antwoord vaag is, is het antwoord nee. God vraagt eerlijkheid in de maat en het gewicht, ook digitaal.
Koran 83:1
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ ﴿١﴾
Wee voor de zwendelaars.
Een app die de kleine lettertjes verbergt, hoort bij dat vers. Je hoeft niet alles te begrijpen van blockchain om te zien dat iemand je haasten wil. Haast is een slechte raadgever bij geld.
Een rustige volgorde
Betaal eerst wat je moet: huur, eten, schulden zonder nieuwe rente erbij te zoeken. Zet daarna iets opzij dat je kunt missen. Leer één soort belegging, niet vijf tegelijk. En als je twijfelt of een product rente is, behandel het als rente tot iemand met kennis het contract heeft gelezen. Dat is strenger dan sommige geleerden, en veiliger dan een filmpje van dertig seconden.
Wie al geld verloor, heeft geen extra preek nodig. Stop met storten, praat met iemand die je vertrouwt, en haal er geen nieuwe “inleg” bij om het “terug te winnen”. Terugwinnen langs dezelfde weg is hoe gokken mensen vasthoudt.
Veelgestelde vragen
Is bitcoin haram?
Geleerden verschillen van mening. Een aankoop zonder rente en zonder hefboom zien velen niet als hetzelfde verbod als gokken. Een vaste rendementsbelofte wel.
Mag ik aandelen kopen?
Veel geleerden zeggen ja, als het bedrijf niet draait op rente, drank of gokken. Over de details verschillen ze. Begrijp wat je koopt.
Telt crypto voor de zakaat?
Bezittingen die je een jaar houdt en die de drempel halen, horen in de berekening. Hoe je dat precies waardeert, vraag je aan iemand die zakaat kent. De basis staat bij het artikel over zakaat.
Is een hypotheek hetzelfde onderwerp?
Nee, maar rente is de gemeenschappelijke vraag. Lees daarvoor de pagina over rente en hypotheek. Deze tekst geeft geen ja voor een krediet.