Wat de Koran zegt
Het vers over meerdere vrouwen kwam na de slag bij Oehoed, in 625. Veel mannen waren gesneuveld, en veel weduwen en wezen bleven achter zonder iemand die voor hen zorgde. In die context zegt de Koran:
Koran 4:3
وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَىٰ فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ ۖ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَلَّا تَعُولُوا ﴿٣﴾
En als jullie vrezen, dat jullie niet rechtvaardig met de wezenmeisjes kunnen handelen, trouw dan (andere) vrouwen naar keuze, twee of drie of vier, maar als jullie vrezen dat jullie niet rechtvaardig (met hen) kunnen handelen dan slechts één of wat jullie rechterhand bezit. Zo kunnen jullie beter voorkomen onrechtvaardig te handelen.
Twee dingen vallen op. Er is een maximum: vier. In de tijd voor de islam namen Arabische mannen soms tien vrouwen of meer, zonder regels. En er is een harde voorwaarde: rechtvaardigheid. Wie vreest dat hij niet rechtvaardig kan zijn, trouwt met één vrouw. Zo zegt de Koran het zelf.
Rechtvaardig: wat betekent dat?
De geleerden leggen uit dat rechtvaardig hier betekent: elke vrouw krijgt evenveel tijd, een eigen woning, en evenveel zorg en onderhoud. Dat is zwaar. De Profeet (vzmh) waarschuwde: “Wie twee vrouwen heeft en de ene voortrekt, komt op de dag van de opstanding met één kant van zijn lichaam scheef.” (Soenan Abi Dawoed 2133)
Liefde in het hart kan een mens niet altijd verdelen. De Koran weet dat ook:
Koran 4:129
وَلَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّسَاءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ ۖ فَلَا تَمِيلُوا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۚ وَإِنْ تُصْلِحُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا ﴿١٢٩﴾
Jullie zullen nooit volmaakt rechtvaardig tussen jullie vrouwen kunnen handelen al is dit jullie diepste wens, hang dus niet teveel aan één van hen (door haar meer van je tijd en je onderhoud te geven) en de andere aan haar lot over te laten (noch gescheiden, noch getrouwd). En als jullie rechtvaardig zijn en alles doen wat juist is en Allah vrezen door weg te blijven van wat verkeerd is, dan is Allah de altijd Vaak-Vergevende, de Genadevolle.
Wat God wel vraagt: dat geen enkele vrouw verwaarloosd wordt of in onzekerheid blijft hangen.
Toegestaan, niet verplicht
In de islam is een tweede huwelijk toegestaan, niet verplicht en geen ideaal waar elke man naar moet streven. De overgrote meerderheid van de moslimmannen, ook in moslimlanden, is getrouwd met één vrouw.
De Profeet (vzmh) zelf was 25 jaar getrouwd met één vrouw, Khadija, tot zij stierf. Pas daarna trouwde hij met andere vrouwen, vaak weduwen, en vaak om redenen die met zijn gemeenschap te maken hadden.
Heeft de vrouw iets te zeggen?
Ja. Geen vrouw mag tegen haar wil getrouwd worden, ook niet als tweede vrouw. Volgens een deel van de geleerden mag een vrouw bovendien in haar huwelijkscontract laten opnemen dat haar man geen tweede vrouw neemt. Doet hij dat toch, dan mag zij het huwelijk laten ontbinden.
En waarom geen vier mannen voor een vrouw?
Dat vragen mensen vaak. Moslims geloven dat God de regels voor het gezin vastlegde, met wijsheid die wij niet altijd volledig zien. Een duidelijke reden is de afstamming: bij één vader is altijd zeker wie de vader van een kind is. Dat beschermt de rechten van het kind, zoals zijn naam, zijn erfenis en zijn zorg.
Wat de Belgische wet zegt
In België kan je maar met één persoon tegelijk getrouwd zijn. Een tweede burgerlijk huwelijk is strafbaar. En de Grondwet zegt dat het burgerlijk huwelijk altijd vóór een religieus huwelijk moet komen (artikel 21).
Moslims in België respecteren die wet. Ze hebben met dit land een afspraak gemaakt, en de islam vraagt om afspraken na te komen. Een tweede huwelijk is in de islam toegestaan, niet verplicht: wie het niet doet, laat dus niets na wat God vraagt.
Daar komt bij: een vrouw die alleen religieus trouwt, zonder burgerlijk huwelijk, heeft in België geen wettelijke bescherming. Ze heeft geen recht op erfenis of alimentatie als het misloopt. Dat gaat in tegen de geest van de regel zelf, die er net was om vrouwen te beschermen.
Een uitnodiging
De islam vraagt van een man in de eerste plaats dat hij goed is voor zijn vrouw. De Koran zegt:
Koran 30:21
وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ﴿٢١﴾
En het behoort tot (Allah Zijn) tekenen dat Hij (soorgelijke) partners uit julliezelf voortbrengt, zodat jullie bij hen tot rust kunnen komen. En Hij heeft tussen jullie (echtparen) liefde en genade geplaatst. Waarlijk, in dat zijn zeker tekenen voor mensen die nadenken.
Lees meer over de rechten van vrouwen in Zijn vrouwen minderwaardig in de islam?
Lees verder
- Koran: 4:3, 4:19, 4:129, 30:21
- Soenan Abi Dawoed 2133 (Engels en Arabisch)
- Belgische Grondwet, artikel 21