Na een maand vasten komt er een ochtend waarop iedereen weer mag eten. Dat feest heet in Vlaanderen meestal het suikerfeest. In het Arabisch is het Eid al-Fitr: het feest van het verbreken van het vasten. In 2027 verwachten we het rond 9 of 10 maart. Niet omdat een minister die dag heeft vastgelegd, maar omdat de ramadan op deze site rond 9 maart eindigt.
Waarom geen vaste datum op de kalender?
De islamitische kalender telt maanmaanden. Een nieuwe maand begint als de nieuwe maan gezien is, of volgens een berekening die een moskee volgt. Daarom zeggen we “rond”. In het ene jaar valt het suikerfeest in de lente, een paar jaar later in de winter. In 2027 zit het vroeg in maart.
Kijk een paar dagen op voorhand bij je moskee. Zij kondigen het feestgebed aan, met het uur en de plaats. Soms is dat in de moskee, soms in een hal omdat de mensen niet allemaal binnen kunnen. De ramadan van 2027 legt uit hoe begin en einde samenhangen.
Wat doen moslims die dag?
De nacht ervoor betalen veel gezinnen de zakaat al-fitr: een maat voedsel, of volgens de hanafi’s ook een bedrag, voor elk gezinslid. Zo kan ook wie weinig heeft meedoen. Dat is geen fooi. Het hoort bij het afsluiten van de maand. Meer uitleg staat in Wat is zakaat?.
’s Ochtends wassen de mensen zich, trekken ze propere kleren aan en gaan ze naar het feestgebed. Dat gebed is kort. Er is een preek. Daarna feliciteer je elkaar: Eid moebarak, een gezegend feest. Thuis staat er eten, vaak zoet. Vandaar de Vlaamse naam suikerfeest. Kinderen krijgen soms geld of een cadeau. Families rijden die dag naar grootouders.
Koran 2:185
شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ ۚ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۖ وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ ۗ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿١٨٥﴾
De maand Ramadhaan (is de maand) waarin de Koran, een leiding voor de mensheid en duidelijke bewijzen voor de leiding en het onderscheid, geopenbaard is. Dus wie van jullie de (nieuwe maan van de eerste nacht) van de maand Ramadhaan ziet, moet die maand vasten en iedereen die ziek is of op reis, moet hetzelfde aantal dagen (inhalen) op andere dagen. Allah heeft het gemakkelijke met jullie voor, en Hij wil voor jullie de dingen (absoluut) niet bemoeilijken. (Hij wil dat jullie) hetzelfde aantal dagen volmaken en dat jullie Allah moeten verheerlijken bij het zien van de nieuwe maan, omdat Hij jullie zo heeft geleid opdat jullie dankbaar mogen zijn.
Het vers noemt de maand en het gemak dat God wil. Het feest is dat gemak: je hebt de maand volgehouden, en nu mag je eten in het daglicht.
Suikerfeest is niet het offerfeest
Moslims hebben twee grote feesten. Het suikerfeest sluit de ramadan af. Het offerfeest, ongeveer twee maanmaanden later, herinnert aan de beproeving van Abraham (vzmh). In 2027 ligt dat offerfeest rond 16 mei. De betekenis staat in Het offerfeest. Verwar de twee niet als je een collega feliciteert. “Suikerfeest” in maart, “offerfeest” in mei, dat is voor 2027 de veilige volgorde, telkens met een slag om de arm van een dag.
Op school en op het werk
Het suikerfeest is geen wettelijke feestdag in België. Wie vrij wil, vraagt dat op voorhand. Veel scholen en bazen kennen de datum intussen, maar ze zien hem niet vanzelf in hun agenda staan. Een korte mail een week eerder helpt: “Bij ons valt het feest rond die dag, ik neem dan verlof.”
Collega’s hoeven niet mee te bidden. Een “gefeliciteerd” is genoeg, zoals je ook een verjaardag noemt. Moslims die werken, proberen het gebed ‘s ochtends mee te pikken en daarna hun shift te doen als dat de afspraak is. Dwang naar collega’s toe hoort niet bij het feest.
Wie niet vast, viert toch mee als hij moslim is: kinderen, zieken, en wie een geldige reden had om niet te vasten. Het feest is van de gemeenschap, niet alleen van wie dertig dagen heeft gehongerd. Wie de maand gemist heeft zonder reden, heeft iets in te halen. Dat gesprek hoort bij een imam, niet op een feesttafel.
Veelgestelde vragen
Is 10 maart 2027 zeker de dag van het suikerfeest?
Nee. Rond 9 of 10 maart is de verwachting als de ramadan rond 9 maart eindigt. De maan kan de dag nog verleggen. Volg je moskee.
Mogen niet-moslims iets zoets meebrengen?
Ja. Een eenvoudige attentie is vriendelijk. Je hoeft het feest niet zelf te vieren. Vraag gerust wat wel en niet past in dat gezin.
Is er een speciaal gebed?
Ja, het feestgebed in de ochtend, met een preek. Het uur hangt van de moskee af. Het is geen vrijdaggebed en het vervangt je andere plichten niet.
Wat als ik die dag moet werken?
Vraag verlof op tijd. Lukt dat niet, bid het feestgebed als je kan en feliciteer je familie later. Het werk zelf is geen zonde.