Weinig Arabische woorden zijn zo bekend in Vlaanderen als “jihad”. En weinig woorden worden zo vaak verkeerd begrepen. In het nieuws klinkt het als “heilige oorlog”. Maar dat woord staat nergens in de Koran.
Wat het woord betekent
Jihad komt van de Arabische wortel j-h-d: moeite doen, je best doen, je inzetten. De Koran gebruikt het woord in een brede betekenis. God belooft dat Hij wie zich voor Hem inzet, de weg zal wijzen.
Koran 29:69
وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ ﴿٦٩﴾
En wat degene betreft die hard voor Ons streven, Wij zullen hen zeker naar Onze paden leiden. En waarlijk, Allah is met de weldoeners.
Een van de eerste verzen over jihad kwam in Mekka, in een tijd dat de moslims nog helemaal niet mochten vechten. Daar vraagt God aan de Profeet (vzmh) om een “grote jihad” te voeren “ermee” (25:52). Volgens de klassieke Koranuitleggers betekent dat: met de Koran zelf. Met woorden, argumenten en geduld dus.
Jihad in het dagelijkse leven
De Profeet (vzmh) gaf het woord een heel persoonlijke inhoud:
- Tegen je eigen ego. De Profeet (vzmh) zei: “De strijder (moedjahid) is wie strijdt tegen zijn eigen ziel.” (Jami’ at-Tirmidhi 1621)
- Voor je ouders. Een man vroeg de Profeet (vzmh) of hij mee mocht gaan strijden. De Profeet (vzmh) vroeg: “Leven je ouders nog?” De man zei ja. “Doe dan je jihad door voor hen te zorgen.” (Sahih al-Boechari 3004)
- Voor rechtvaardigheid. De Profeet (vzmh) zei: “De beste jihad is een woord van rechtvaardigheid tegenover een onrechtvaardige heerser.” (Soenan Abi Dawoed 4344)
- In aanbidding. Toen Aïsha vroeg of vrouwen ook jihad moesten doen, zei de Profeet (vzmh) dat een goede bedevaart (hadj) voor hen de beste jihad is. (Sahih al-Boechari 1520)
Voor de meeste moslims ziet jihad er dus zo uit: vroeg opstaan voor het ochtendgebed, je woede inhouden, eerlijk blijven als liegen makkelijker is, zorgen voor je ouders, opkomen voor wie onrecht wordt aangedaan.
En gewapende strijd?
Ja, de Koran kent ook strijd met wapens. Maar de eerste toestemming kwam pas na dertien jaar vervolging in Mekka. Ze ging naar mensen die onrecht was aangedaan en die uit hun huizen waren verdreven. Opvallend: het vers zegt dat zonder die verdediging niet alleen moskeeën, maar ook kerken en synagogen verwoest zouden worden.
Koran 22:39-40
أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ﴿٣٩﴾ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا ۗ وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ ﴿٤٠﴾
39Toestemming om te vechten is gegeven aan degenen die bevochten worden, omdat zij onrechtmatig behandeld zijn. En voorzeker, Allah is in staat om hen (tegen het onrecht) te helpen. 40Degenen die onrechtmatig uit hun huizen zijn gedreven, alleen maar omdat zij zeiden “Onze Heer is Allah.” Zou Allah de ene groep niet weerhouden hebben van de ander, dan zouden kloosters, kerken, synagoges en moskeeën waarin de naam van Allah veelvuldig wordt genoemd, zeker zijn vernietigd. Waarlijk, Allah zal degenen helpen die Hem (met de godsdienst) helpen. Waarlijk, Allah is de drijvende kracht (achter Zijn schepping) en Almachtig (verwijzend naar Zijn macht van Zijn heerschappij en kracht).
De klassieke soennitische geleerden onderscheiden twee vormen: de verdediging van moslims die worden aangevallen, en een strijd die alleen een wettig islamitisch staatshoofd kan beslissen. Voor beide golden dezelfde vaste regels:
- Alleen een wettig gezag kan over oorlog beslissen, nooit een individu of een losse groep.
- Burgers zijn geen doelwit: vrouwen, kinderen, ouderen, monniken en boeren worden gespaard.
- Gesloten verdragen moet je nakomen.
- Wie vrede wil, moet je vrede geven (8:61).
Wat jihad zeker niet is
Een aanslag op burgers is geen jihad. Zelf oorlog verklaren is geen jihad. Wraak nemen op onschuldigen is geen jihad. De Koran heeft daar een ander woord voor: fasaad, verderf zaaien op aarde. Lees daarover meer in Keurt de islam terrorisme goed?