Wat breekt het vasten?

2 min lezen · Bijgewerkt op 10 november 2026

Kort antwoord

Eten, drinken en geslachtsgemeenschap overdag breken het vasten, als je het bewust doet. Wie uit vergetelheid eet, vast gewoon verder. Zwangerschap, ziekte en een lange zomerdag hebben eigen regels, en de scholen verschillen over fidya.

In de ramadan eet en drink je niet van het ochtendgloren tot zonsondergang, en je hebt dan geen geslachtsgemeenschap. Dat is de kern. De Koran zegt het zo:

Koran 2:187

أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَىٰ نِسَائِكُمْ ۚ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ ۗ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ ۖ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ ۚ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ۖ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ ۚ وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلَا تَقْرَبُوهَا ۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿١٨٧﴾

Het is voor jullie wettig gemaakt om seksueel contact met jullie echtgenoten te hebben in de nachten van het vasten. Zij zijn lichaamsbedekking (of levensvreugde) voor jullie en jullie zijn hetzelfde voor hen. Allah wist dat jullie jezelf bedriegen, dus Hij wendt zich tot jullie en vergaf jullie. Heb (vanaf) nu dus wel omgang (met jullie vrouwen tijdens de nachten van Ramadhaan) en zoek naar datgene wat Allah voor jullie heeft bepaald (en hoop op de verwekking van een kind), en eet en drink totdat je de witte draad van de ochtendstond van de zwarte draad kan onderscheiden, voltooi dan jullie vasten tot de schemering. En heb geen omgang met hen als jullie jezelf geheel afzonderen voor gebeden en smeekbeden in de moskee en de wereldlijke activiteiten achter zich laten, dit zijn de grenzen die door Allah (gesteld zijn), kom dus niet in hun buurt. Allah maakt dus in Zijn tekenen aan de mensheid duidelijk, zodat zij godvrezend kunnen worden.

Vertaling: Nederlands Islamitisch Centrum, QuranEnc.com, versie 2.0.10. Woorden tussen haakjes zijn een toevoeging van de vertaler, niet van de Koran. · Lees dit vers op Quran.com

Wat het vasten breekt

Bewust eten, drinken of een geslachtsgemeenschap overdag breekt het vasten. Vergeet je het en eet je, dan stop je zodra je het merkt, en je vast verder. De Profeet (vrede en zegeningen zij met hem) zei: “Wie uit vergetelheid eet of drinkt, maakt zijn vasten af. God heeft hem te eten en te drinken gegeven.” (Sahih al-Boechari 1933) Bij de hanafi’s, de shafi’ieten en de hanbali’s blijft die dag geldig. De maliki’s vragen dat je zo’n dag van de ramadan later inhaalt. Roken telt voor de scholen als iets binnenkrijgen, en breekt het vasten. Een injectie of een bloedname breekt het bij de meeste scholen niet, zolang het geen voeding is. Een inhalator of een voedend infuus: vraag het je imam, de scholen wegen dat anders.

De intentie hoort erbij: je neemt je in je hart voor om te vasten. Bij de hanafi’s, de shafi’ieten en de hanbali’s heb je voor elke dag een intentie nodig. Bij de maliki’s kan één intentie aan het begin volstaan voor een reeks dagen zonder onderbreking. Na een onderbreking, bijvoorbeeld door ziekte of menstruatie, hernieuw je ze. De eenvoudigste manier voor iedereen: neem je het elke avond voor.

Inhalen, kaffaara en fidya

Een dag die je mist door ziekte of reis, haal je later in (2:184-185). Een bewuste geslachtsgemeenschap overdag in de ramadan vraagt bij de scholen naast het inhalen ook een kaffaara, een zware boete (Sahih al-Boechari 1936). De vormen zijn: twee maanden na elkaar vasten, of zestig armen voeden. Bij de hanafi’s, de shafi’ieten en de hanbali’s voed je alleen armen als je het vasten niet aankan. Bij de maliki’s mag je kiezen, en heeft armen voeden de voorkeur. Bij de hanafi’s en de maliki’s geldt de kaffaara ook voor wie zonder geldige reden bewust eet of drinkt. Vraag een imam wat in jouw geval geldt.

Zwanger of aan het zogen, en het vasten is te zwaar: de hanafi’s zeggen alleen inhalen. De shafi’ieten en de hanbali’s zeggen inhalen en een fidya per dag als je voor het kind vreesde. De maliki’s maken een onderscheid tussen de zwangere en de zogende vrouw. In een lange Belgische zomerdag blijft de regel dezelfde: je vast tot de zon onder is. Lukt dat om gezondheidsredenen niet, dan gelden de verlichtingen hierboven. Je moskee kent de lokale tijden.

Lees verder