Dit is een gevoelige vraag, ook binnen moslimfamilies. We beantwoorden ze eerlijk, ook de moeilijke kant ervan.
Wat de Koran zegt
Koran 2:256
لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ ۖ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ ۚ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَىٰ لَا انْفِصَامَ لَهَا ۗ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿٢٥٦﴾
Er is geen dwang in de godsdienst. Waarlijk, het rechte pad is duidelijk te onderscheiden van het pad dat doet afdwalen. Iedereen die niet in afgoden gelooft, en in Allah gelooft heeft het waardevolste handvat gegrepen dat nooit zal afbreken. En Allah is de Alhorende, de Alwetende.
De Koran herhaalt dat geloof een keuze is. God zegt tegen de Profeet (vzmh) dat hij niemand kan dwingen om te geloven:
Koran 10:99
وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا ۚ أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّىٰ يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ ﴿٩٩﴾
En als jullie Heer het gewild had, dan hadden allen op aarde geloofd. Zal jij dan de mensheid dwingen tot zij gelovig zijn?
De Koran spreekt ook over mensen die geloven en daarna niet meer geloven (4:137). Hij noemt dat een zware zonde, met een zware straf in het hiernamaals. Een straf op aarde staat niet in de Koran zelf, maar in de Soenna. Daarover gaat het volgende stuk.
En het klassieke recht?
Hier zijn we eerlijk, ook als het moeilijk is. De vier soennitische rechtsscholen zijn het erover eens dat het verlaten van de islam een zware zonde is, en dat het islamitische recht er een straf op aarde voor kent. Ze steunen daarbij op de Soenna van de Profeet (vzmh) (Sahih al-Boechari 6922 en 6878).
Maar de geleerden verbonden daar strikte voorwaarden aan:
- Alleen een wettige rechter in een islamitische staat mag daarover oordelen, na een eerlijk proces. Nooit een familie, een groep of een individu. Wie zelf iemand iets aandoet, begaat een zware zonde en een misdaad.
- De persoon krijgt eerst tijd en uitleg, zodat zijn twijfels beantwoord kunnen worden en hij kan terugkeren.
- Twijfel heft de straf op. Dat is een vaste regel in het islamitische recht.
In België en in Europa bestaat zo’n islamitisch gezag niet. Deze regel is hier dus niet van toepassing, en geen moslim mag hem zelf in handen nemen.
Wat dit betekent in België
- In België is vrijheid van godsdienst een grondrecht. Moslims respecteren dat, en hun geloof vraagt het ook: afspraken nakomen en de wet van je land volgen.
- Iemand bedreigen, uitsluiten of geweld aandoen omdat hij de islam verlaat, is onrecht. Wie dat doet, kan daarvoor ook voor de rechter komen.
- Familie blijft familie. De Koran vraagt om goed te blijven voor je ouders, ook als ze een ander geloof hebben:
Koran 31:15
وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَىٰ أَنْ تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۖ وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا ۖ وَاتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَيَّ ۚ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿١٥﴾
Maar als zij (beiden) erop aandringen dat jullie deelgenoten aan Mij toevoegen waarvan jullie geen kennis hebben, gehoorzaam hen dan niet, maar behandel hen vriendelijk in de wereld en volg het pad van degene die zich in berouw en gehoorzaamheid tot Mij keert. Tot Mij zal dan jullie terugkeer zijn en Ik zal jullie vertellen wat jullie gedaan hebben.
Heb je zelf vragen over je geloof?
Vragen hebben is menselijk. De Koran nodigt zelf uit om na te denken (4:82). Praat erover met iemand die je vertrouwt: een imam, een islamleerkracht, een wijze vriend. Lees ook Hoe weet je dat de Koran van Allah komt?
Lees verder
- Koran: 2:256, 10:99, 18:29, 4:137, 31:15
- Sahih al-Boechari 6922 en 6878 (Engels)
- Yaqeen Institute: The Issue of Apostasy in Islam (Engels)